Γενικές Πληροφορίες

Η πλειονότητα των παθήσεων του μαστού είναι καλοήθεις.

Οι καλοήθεις αλλοιώσεις:

δεν είναι καρκίνος,
δεν εξελίσσονται απαραίτητα σε καρκίνο,
και στις περισσότερες περιπτώσεις απαιτούν παρακολούθηση και όχι χειρουργική αντιμετώπιση.

Η σωστή κλινική και απεικονιστική αξιολόγηση είναι απαραίτητη για την ασφαλή διάγνωση.

Καλοήθεις Παθήσεις Μαστού

Η πλειονότητα των αλλοιώσεων που ανιχνεύονται στον μαστό είναι καλοήθεις. Η ανακάλυψη ενός οζιδίου ή η εμφάνιση ενός συμπτώματος δεν ισοδυναμεί με διάγνωση κακοήθειας. Η σύγχρονη διαγνωστική προσέγγιση επιτρέπει με ασφάλεια και ακρίβεια τη διάκριση μεταξύ καλοήθων και κακοήθων αλλοιώσεων, βασιζόμενη στην κλινική εκτίμηση, στην απεικόνιση και, όπου απαιτείται, στην ιστολογική επιβεβαίωση.

Ινοαδένωμα

Το ινοαδένωμα αποτελεί τη συχνότερη καλοήθη συμπαγή βλάβη του μαστού και εμφανίζεται κυρίως σε νεαρές γυναίκες. Πρόκειται για ορμονοεξαρτώμενη αλλοίωση, η οποία συνήθως ψηλαφάται ως καλά περιγεγραμμένη, κινητή μάζα με ελαστική σύσταση και, στις περισσότερες περιπτώσεις, είναι ανώδυνη.

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στο υπερηχογράφημα, όπου εμφανίζει χαρακτηριστική μορφολογία. Όταν υπάρχουν διαγνωστικές αμφιβολίες ή άτυπα χαρακτηριστικά, διενεργείται βιοψία με core needle για ιστολογική επιβεβαίωση.

Η αντιμετώπιση είναι συνήθως συντηρητική, με παρακολούθηση όταν τα απεικονιστικά χαρακτηριστικά είναι τυπικά και το μέγεθος σταθερό. Χειρουργική αφαίρεση ενδείκνυται σε περιπτώσεις αύξησης μεγέθους, εμφάνισης συμπτωμάτων, διαγνωστικής αβεβαιότητας ή κατόπιν επιθυμίας της ασθενούς.

Κύστεις Μαστού

Οι κύστεις αποτελούν συλλογές υγρού εντός του μαστικού αδένα και είναι ιδιαίτερα συχνές σε γυναίκες ηλικίας 35–50 ετών. Διακρίνονται σε απλές και σύνθετες (ή περίπλοκες), με βάση τα υπερηχογραφικά χαρακτηριστικά τους.

Οι απλές κύστεις εμφανίζουν σαφή και τυπικά απεικονιστικά ευρήματα και δεν σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο κακοήθειας. Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ασυμπτωματικές και δεν απαιτούν θεραπεία. Όταν προκαλούν έντονη τάση ή άλγος, μπορεί να πραγματοποιηθεί παρακέντηση, η οποία είναι απλή και άμεσα ανακουφιστική διαδικασία.

Οι σύνθετες κύστεις ενδέχεται να χρειάζονται στενότερη παρακολούθηση ή περαιτέρω διερεύνηση, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά τους.

Ινοκυστικές Αλλοιώσεις

Οι ινοκυστικές αλλοιώσεις αποτελούν ορμονοεξαρτώμενες μεταβολές της σύστασης του μαστού και παρατηρούνται σε μεγάλο ποσοστό γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Μπορεί να συνοδεύονται από κυκλική μασταλγία, αίσθημα οζώδους υφής ή μικροκύστεις, ιδίως πριν από την έμμηνο ρύση.

Δεν πρόκειται για νόσο αλλά για συχνή φυσιολογική παραλλαγή. Η αντιμετώπιση είναι συντηρητική και επικεντρώνεται κυρίως στη συμπτωματική ανακούφιση, όταν αυτή απαιτείται.

Μασταλγία

Η μασταλγία, δηλαδή ο πόνος στον μαστό, αποτελεί συχνό σύμπτωμα και σπάνια σχετίζεται με κακοήθεια. Διακρίνεται σε κυκλική, όταν σχετίζεται με τον εμμηνορρυσιακό κύκλο και οφείλεται σε ορμονικές μεταβολές, και σε μη κυκλική, η οποία μπορεί να σχετίζεται με τοπικούς ή μυοσκελετικούς παράγοντες.

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει κλινική εξέταση και, όπου ενδείκνυται, απεικονιστικό έλεγχο. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται ειδική θεραπεία πέραν της καθησυχαστικής ενημέρωσης και της συμπτωματικής αντιμετώπισης.

Εκκρίσεις Θηλής

Οι εκκρίσεις από τη θηλή μπορεί να είναι γαλακτώδεις, διαυγείς, πρασινωπές ή αιματηρές. Στις περισσότερες περιπτώσεις σχετίζονται με καλοήθεις αιτίες, όπως το ενδοπορικό θήλωμα ή οι εκτασίες των γαλακτοφόρων πόρων.

Ιδιαίτερη διερεύνηση απαιτείται όταν η έκκριση είναι μονόπλευρη, αυτόματη και αιματηρή. Σε αυτές τις περιπτώσεις πραγματοποιείται στοχευμένη απεικονιστική και, εφόσον χρειάζεται, ιστολογική διερεύνηση.

Πότε απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση;

Παρότι οι περισσότερες αλλοιώσεις είναι καλοήθεις, ενδείξεις για βιοψία ή στενότερη παρακολούθηση αποτελούν τα άτυπα απεικονιστικά χαρακτηριστικά, η ταχεία αύξηση μεγέθους, η ασυμφωνία μεταξύ κλινικής εξέτασης και απεικόνισης ή η επιμονή ενός ύποπτου ευρήματος.

Η διαγνωστική προσέγγιση βασίζεται στην αρχή της τριπλής εκτίμησης: κλινική εξέταση, απεικόνιση και ιστολογική επιβεβαίωση όπου απαιτείται. Ο συνδυασμός αυτών των τριών παραμέτρων εξασφαλίζει υψηλή διαγνωστική ακρίβεια και ορθολογική θεραπευτική στρατηγική.

Τι είναι σημαντικό να γνωρίζετε

Η ανεύρεση ενός οζιδίου δεν σημαίνει καρκίνος. Η πλειονότητα των γυναικών που θα υποβληθούν σε έλεγχο για ψηλαφητό εύρημα θα λάβουν τελικά καλοήθη διάγνωση.

Η έγκαιρη και συστηματική αξιολόγηση μειώνει το άγχος, αποτρέπει την καθυστέρηση διάγνωσης όπου αυτή απαιτείται και εξασφαλίζει ασφαλή και εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Η γνώση και η σωστή ιατρική καθοδήγηση αποτελούν το ισχυρότερο εργαλείο διαχείρισης κάθε ευρήματος.